De Achterhoekse Pride maand is er weer. Voor de één een feest van (h)erkenning, voor de ander een bron van irritatie of iets wat je maar beter kunt negeren. Veel mensen weten niet anders dan dat er biologisch gezien alleen mannen of vrouwen bestaan. En dat veel van de LHBTIQA+ diversiteiten door mensen ‘bedacht’ worden. Maar zo simpel zit het niet.
Tijdens de zwangerschap ontwikkelt zich het geslacht. Dat is een complex proces. Chromosomen, hormonen en de timing van verschillende stappen bepalen verschillende aspecten van de geslachtsontwikkeling. Krijgt het mannelijk of vrouwelijke genitaliën? Dat is één stap. Maar de geslachtsklieren en de hormoonhuishouding zijn weer andere stappen. En hoe de hersenen zich richten naar het geslacht is wéér een andere stap. Deze processen kunnen deels onafhankelijk van elkaar verlopen. Daardoor bestaan er natuurlijke variaties. Niet een paar, maar veel.
Fysieke diversiteiten
Sommige mensen hebben een lichaam dat deels mannelijke en deels vrouwelijke kenmerken heeft. Zo kan iemand geboren worden met genitaliën die niet duidelijk mannelijk óf vrouwelijk zijn. Iemands lichaam kan mannelijke XY-chromosomen hebben maar uiterlijk zich als meisje ontwikkelen. Iemand kan vrouwelijke XX-chromosomen hebben maar door extra mannelijke hormonen meer mannelijke uiterlijke kenmerken krijgen. En het komt ook voor dat iemand zowel eierstok- als testikelweefsel heeft.
Psychische diversiteiten
De ontwikkeling van de psyche tijdens de zwangerschap kan bovendien, door hormonen en andere factoren, anders verlopen dan die van het lichaam. Daardoor kunnen er variaties ontstaan in hoe iemand zich voelt als man, vrouw, beide of geen van beide. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot transgender – waarbij de psyche vrouwelijk werkt in een maanelijk lichaam of anderoms. Of tot non-binair (niet man of vrouw, of wisselend). Ook de seksuele oriëntatie (de seksuele voorkeur) wordt in deze latere fase van de zwangerschap bepaald, grotendeels door dezelfde hormonale invloeden, maar weer via andere delen van de hersenen.
Cijfers
In Nederland identificeert volgens het CBS ongeveer 18% van de mensen van 15 jaar en ouder zich als LHBTIQA+ (ruim 2,7 miljoen mensen). De meest voorkomende identificaties zijn niet-heteroseksuele oriëntaties. Daarnaast is ongeveer 1% transgender (ruim 150.000 mensen), waarvan zo’n 45.000 non-binair of genderqueer. Echte intersekse-condities komen voor bij ongeveer 0,3%. In plattelandsregio’s zoals de Achterhoek liggen deze percentages waarschijnlijk wat lager, omdat LHBTIQA+-personen vaker in steden wonen. De variaties zijn er echter wel degelijk, ook hier in het dorp.
Diversiteit is niet nieuw, de roep om acceptatie wel
Deze variaties bestaan al zolang er mensen zijn. Verschillende culturen gingen er door de geschiedenis heen verschillend mee om: soms geaccepteerd, vaak onderdrukt of genegeerd. Daarom is de roep om erkenning en acceptatie voor veel mensen in deze tijd ook sterk.
Ook in de Achterhoek en Gaanderen
Hier In de Achterhoek is onder andere de Achterhoek Pride actief. Hun bijeenkomsten en activiteiten zijn nadrukkelijk ook voor heteroseksuele mensen, want inclusie sluit niemand uit. En hier in Gaanderen is onder andere Het Beelddenkende Brein gevestigd. Zij leggen op een heldere manier uit hoe genderdiversiteit ontstaat en wat dat kan betekenen voor je leven. Ze geven regelmatig lezingen over dit onderwerp en hebben er een duidelijke webpagina over:
https://beelddenkendebrein.nl/genderdiversiteit-of-lhbtiqa/
Achterhoek Pride 2026 | Enkele activiteiten
- 17 juni 2026, 19:30 uur – Thema-avond Veiligheid op straat (met Dolle Mina Achterhoek), DRU Industriepark Ulft.
- 18 juni 2026, 19:30 uur – Lezing Beelddenken, genderdiversiteit en neurodiversiteit, Bibliotheek Aalten.
- 26 juni 2026, 16:00 uur – Pride Walk Doetinchem (start centrum).
- 26 juni 2026, 19:00 uur – Pride BBQ & Party, Doetinchem.
- 28 juni 2026, 10:00–12:30 uur – Regenboogviering in het Witte Kerkje, Varsseveld.
Kijk voor het volledige programma op www.achterhoekpride.nl/agenda.
Geplaatst 16 juni 2026 Update: 18 juni 2026 00.26 uur.